Magistra Vitae

Konieczny jest powrót do klasycznych wzorców uprawiania humanistyki. (...) Podstawowym pytaniem naukowotwórczym w koncepcji klasycznej jest pytanie: "Dlaczego?". Oprócz przekazu treści faktograficznej historyk zmuszony jest tu sięgnąć głębiej w relacje przyczynowo-skutkowe. Człowiek działa na podstawie pewnych wizji świata. Poznanie tych wizji, ich uwarunkowań filozoficznych i kulturowych pozwala dotrzeć do przyczyn danych działań oraz dokonać ich oceny w odniesieniu prawdziwościowym.
Ze wstępu

Feliks Koneczny należy do najwybitniejszych twórców intelektualnych w całej historii Polski. Jego wykład teorii cywilizacji stanowi niepowtarzalne narzędzie do analizy i oceny procesów historycznych. (...) Sam termin Koneczny definiuje jako metodę (sposób) ułożenia stosunków społecznych. Różne społeczności w sposób odmienny układają swoje wewnętrzne relacje, które co ważne, podlegają prawdziwościowej i moralnej ocenie. Kryterium tej oceny powinno być dobro osobowe człowieka (...) Analizując dzieje Polski, należałoby wziąć pod uwagę szczególnie cztery cywilizacje: łacińską, bizantyńską, turańską i żydowską. Jedyną personalistyczną, tj. taką. która w pełni szanuje godność osobową człowieka (...) jest cywilizacja łacińska. Wykształciła się ona w średniowieczu w zachodniej Europie, na bazie tradycji prawa rzymskiego, filozofii greckiej i religii chrześcijańskiej.
Z rozdz.: Koneczny - o cywilizacjach