Nadzorować, interweniować, karać. Nazistowski obóz władzy wobec Kościoła katolickiego w Zabrzu (1934-1944).

Ponad dwieście zgromadzonych w tym tomie dokumentów przynosi obraz polityki partii nazistowskiej wobec Kościoła katolickiego na terenie Zabrza, wówczas jednego z najludniejszych miast Górnego Śląska.
Tytułowa triada "nadzór – interwencja – karanie”, przywołana w sierpniu 1935 r.
w piśmie gauleitera śląskiej NSDAP, Josepha Wagnera, determinuje główne linie owej polityki.
Charakter publikowanych dokumentów jest bardzo zróŜnicowany: od donosów, poprzez notatki na temat kazań, akta postępowań operacyjnych gestapo, sprawozdania sytuacyjne NSDAP na tematy kościelne, po charakterystyki księŜy i ich świeckich współpracowników.
Teksty te łączy fakt powstania w orbicie nazistowskiego aparatu władzy: partii hitlerowskiej, jej organizacji członowych i afiliowanych, jak też organów policyjnych i administracyjnych. Dokumentacja oddaje więc nazistowski punkt widzenia problematyki kościelnej, łącznie ze specyficznym językiem, uŜywanym w odniesieniu do Kościoła.
Zastosowana w selekcji tekstów źródłowych mikrohistoryczna perspektywa – koncentracja na jednym mieście i wybór dokumentów moŜliwie zdywersyfikowanych, sięgających "w głąb” społeczeństwa – pozwala dostrzec trudne do uchwycenia w bardziej globalnych analizach historycznych niuanse postaw po obydwu stronach ideowej barykady: kościelnej i partyjnej.
Publikacja jest zarazem próbą przywołania epizodów z dziejów Górnego Śląska w dobie nazistowskiej, które pozostają stosunkowo słabo spenetrowane w literaturze badawczej.