On Causes, Participation and Analogy. Seria: Notebooks on Metaphysics vol. 6

Świat, w którym żyjemy, zaskakuje nas bogactwem swej różnorodności i złożoności. Człowiek, który z natury dąży do poznania otaczających go rzeczy, chce też rozumieć to co poznaje. Jednym z etapów rozumiejącego poznania jest odkrycie uprzyczynowanego oraz analogicznego sposobu bytowania rzeczy. Związki przyczynowe czyli relacje przenikają każdą rzecz i zachodzą pomiędzy rzeczami. Nie są one czymś co jest przed rzeczą, ale są następstwem powstałej rzeczy. Wraz z wyprowadzeniem przez twórcę lub Stwórcę rzeczy do istnienia, zastają one naznaczone różnorodnym rodzajem przyczynowania, które ujawnia się w doborze materii, formy czy celu dla powstałej rzeczy. Z drugiej strony świat, w którym żyjemy, urzeka nas swoją różnorodnością. Każda rzecz jest niepowtarzalna, inna, nieredukowalna, a zatem analogiczna. Poznać rozumiejąco daną rzecz, to właśnie odczytać owe różnorakie rodzaje przyczyn i odkryć analogiczny sposób bytowania rzeczy.

The world in which we live, surprises us with the richness of its diversity and complexity. The man who by nature seeks to know the surrounding things also wants to understand what it cognizes. One of the stages of ratiocinative cognition is the discovery of causal and analogical type of being of things. Causal connection as relations permeate everything and take place between things. They are not something that is before a thing, but are the result of created things. With the departure of things into existence by the artist or Creator, there also implicates various kinds of causation that is disclosed to the selection of matter, form or purpose for the created things. On the other hand, the world in which we live captivates us with its variety. Each thing is unique, different, irreducible and therefore analogous. Getting to know each item involves reading out these various kinds of causes and discovering analogical structures of the being of things.