Żydowskie dziecko. Źródła i monografie 405

Tom Żydowskie dziecko jest pierwszą współczesną monografią poświęconą polskim badaniom mieszczącym się w ramach tzw. Jewish Studies oraz Childhood Studies. Składają się na nią artykuły specjalistów z różnych dziedzin: historyków, historyków sztuki, etnografów, literaturoznawców oraz kulturoznawców z ośrodków naukowo-badawczych z całej Polski, w tym także specjalizujących się w badaniach nad historią i kulturą Żydów. Już sam pomysł zebrania w jednym tomie tych rozpraw zasługuje na uznanie. Brakuje bowiem dzisiaj solidnych opracowań źródeł dotyczących historii dzieci żydowskich, a pojawiające się pojedyncze publikacje zwykle rozproszone są po wąsko wyspecjalizowanych i trudno dostępnych woluminach. Dr hab. Krzysztof Biedrzycki UJ Książka Żydowskie dziecko wpisuje się w nurt badań nad historią i kulturą polskich Żydów. Efekty działalności ośrodków naukowych zajmujących się tymi zagadnieniami przekładają się na liczne publikacje naukowe przybliżające wielowiekową obecność Żydów w Polsce, jednak wiele obszarów uczestnictwa w życiu polskiego społeczeństwa wciąż pozostaje na pograniczu eksploracji naukowej. Do takich zagadnień należą między innymi, kwestie związane z najmłodszymi członkami społeczności żydowskiej - z dziećmi. Najważniejszą polską publikacją z tego zakresu pozostaje do tej pory etnograficzne studium Reginy Lilentalowej Dziecko żydowskie (1904,1927).

Dr hab. Jakub A. Malik prof. KUL

Spis treści:

ANNA JEZIORKOWSKA-POLAKOWSKA, AGNIESZKA KARCZEWSKA Trójwymiarowy portret dziecka żydowskiego.
Wstęp;
PRZED ZAGŁADĄ: EWA GELLER Dziecko jako przedmiot zainteresowania późnorenesansowej medycyny żydowskiej; OLGA PIEŃKOWSKA Dzieciństwo uprzywilejowane - pierwsze lata życia reb Dowa ber Birkentala i Salomona Majmona. Próba rekonstrukcji na podstawie pamiętników;
ANNAJAKIMYSZYN Dziecko jako temat XVIII i XTX-wiecznych tchines;
AGATA RYBIŃSKA Pomiędzy integracją a dysymilacją - edukacja religijna dzieci żydowskich w XIX wiecznym Wrocławiu;
IRMINA GADOWSKA Za bramą domu życia. Dziecięce nagrobki na cmentarzu żydowskim w Łodzi przy ulicy Brackiej. Forma i znaczenie;
MAREK TUSZEWICKI Dziecko jako przedmiot troski od chwili poczęcia do narodzin w świetle żydowskich poradników z przełomu XIX i XX wieku;
RYSZARD WAKSMUND Bycie Żydem w świetle wspomnień o dzieciństwie;
SŁAWOMIR JACEK ŻUREK Dziecko w poezji polsko-żydowskiej dwudziestolecia międzywojennego;
AGNIESZKA KARCZEWSKA „Wieczór cudów". O twórczości Maurycego Szymla dla dzieci;
ANNA JEZIORKOWSKA-POLAKOWSKA „Franiu, a te Duszki?..." - Franciszki Arnsztajnowej twórczość dla dzieci;
MONIKA SZABŁOWSKA-ZAREMBA Dziecko — nasz obowiązek i radość. O walce o prawa dzieci na łamach „Naszego Przeglądu" (1923-1939);
ANNA KRASOWSKA Obraz dziecka żydowskiego w wybranych tekstach szmoncesowych;
ZAGŁADA: MARTYNA GRĄDZKA Utracone dzieciństwo. Dziecko żydowskie w KL Płaszów;
WOJCIECH KUDYBA Gra i tożsamość. Dzieci żydowskie w Zakładzie dla Sierot Wojennych w Turkowicach;
JUSTYNA KOWALSKA-LEDER Dzienniki Dzieci Holokaustu - funkcje praktyki diarystycznej;
EWELINA KONOPCZYŃSKA-TOTA „Zasmucam się na widok masy czekającej na śmierć". Zagłada w oczach Rutki Laskier;
PO ZAGŁADZIE: KAROLINA MAKIEŁA Wpływ wojny na psychikę dzieci - analiza prozy Wilhelma Dichtera;
MAREK SAWA Dwa literackie obrazy przestrzeni getta w narracjach Dzieci Holokaustu;
ANNA DOBIEGAŁA Dzieci Holokaustu w prozie Hanny Krall;
MAŁGORZATA WÓJCIK-DUDEK Kiedy mały Srulek staje się bohaterem literackim - Holokaust w literaturze dla dzieci i młodzieży;
MARIUSZ WIRSKT Sztuka jako wyzwolenie z wojennej traumy. Lista Schindlera i Dziewczynka w czerwonym płaszczyku;
WANDA DITTRICH Weiser Dawidek — odmieniec i święty?;
ANNA LATOCHA Rekonstruowanie tożsamości żydowskiego dziecka w świadectwach emigrantów Marca 68;
AGNIESZKA LENART Obserwacje wychowawcze Diny Rubinej - „żydowskiej matki na rosyjskim zakwasie";
MACIEJ KRZEMIŃSKI Dojrzewanie do ciała, cierpienia i winy w Odosobnieniu Georgesa-Arthura Goldschmidta